Chó và mèo có tiêu hóa được tinh bột không?

Bạn đặt bát thức ăn xuống, bé chó ăn ngon lành từ thịt đến cơm. Bé mèo thì thường quan tâm nhiều hơn đến phần thịt và ít hứng thú với các thành phần giàu tinh bột. Cùng một bữa ăn nhưng phản ứng của hai loài lại khác nhau. Vì sao vậy, và điều đó nói lên gì về cách cơ thể chúng xử lý tinh bột?

Nhiều người cho rằng chó ăn được cơm còn mèo thì không, hoặc mèo hoàn toàn không tiêu hóa được tinh bột. Thực tế, câu trả lời không đơn giản là “có” hay “không”. Cả chó và mèo đều có khả năng tiêu hóa tinh bột ở một mức độ nhất định, nhưng hiệu quả sử dụng và nhu cầu sinh học của chúng rất khác nhau.

Hiểu đúng về khả năng tiêu hóa tinh bột sẽ giúp bạn lựa chọn khẩu phần phù hợp hơn, đặc biệt khi bé bước vào giai đoạn trưởng thành và lớn tuổi.

Thói quen quen thuộc của nhiều chủ nuôi

Rất nhiều gia đình Việt đã cho chó mèo ăn cơm trộn từ nhiều năm nay. Cơm với cá, cơm với thịt băm hay cơm chan nước dùng là những hình ảnh quen thuộc trong bữa ăn của thú cưng. Vì các bé vẫn ăn ngon miệng, lớn lên và sinh hoạt bình thường, ít người đặt câu hỏi về vai trò của tinh bột trong khẩu phần.

Điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng chó và mèo sử dụng tinh bột theo những cách khác nhau. Sự khác biệt này có thể không biểu hiện rõ khi còn trẻ, nhưng sẽ trở nên quan trọng hơn khi bé bước vào tuổi lớn hoặc khi khẩu phần ăn mất cân đối trong thời gian dài.

Hai cách hiểu phổ biến cần nói lại cho rõ

Một quan niệm khá phổ biến cho rằng chó và mèo hoàn toàn không tiêu hóa được tinh bột vì đều thuộc nhóm động vật ăn thịt. Điều này không hoàn toàn chính xác. Cả hai loài đều có khả năng tiêu hóa tinh bột ở một mức độ nhất định, nhưng hiệu quả sử dụng khác nhau đáng kể.

Ở chiều ngược lại, cũng có người cho rằng cơm hay các nguồn tinh bột là nguồn năng lượng rẻ và an toàn nên có thể cho ăn càng nhiều càng tốt. Điều này cũng chưa đúng. Tinh bột có vai trò trong khẩu phần, nhưng lượng phù hợp sẽ khác nhau giữa chó và mèo.

Thực tế cơ thể chó và mèo xử lý tinh bột thế nào

Chó là loài ăn tạp linh hoạt, xử lý tinh bột khá tốt

Trong quá trình sống cùng con người, chó đã phát triển khả năng tiêu hóa và sử dụng tinh bột tốt hơn tổ tiên hoang dã của chúng. Một trong những thay đổi nổi bật là sự gia tăng số lượng bản sao của gen AMY2B, giúp sản xuất enzyme amylase để phân giải tinh bột.

Điều này cho phép chó tận dụng năng lượng từ các nguồn carbohydrate đã được nấu chín như gạo, khoai hay yến mạch. Vì vậy, tinh bột có thể trở thành một phần của khẩu phần cân đối dành cho chó.

Mèo vẫn tiêu hóa được tinh bột, nhưng kém hiệu quả hơn chó

Mèo là loài ăn thịt bắt buộc, được tiến hóa để nhận phần lớn năng lượng từ protein và chất béo có nguồn gốc động vật. So với chó, mèo có hoạt tính các enzyme tham gia tiêu hóa và chuyển hóa carbohydrate thấp hơn, đồng thời ít thích nghi hơn với khẩu phần giàu tinh bột.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mèo hoàn toàn không tiêu hóa được tinh bột. Một lượng tinh bột đã được nấu chín vẫn có thể được tiêu hóa và hấp thu. Điểm khác biệt nằm ở chỗ mèo không phụ thuộc vào tinh bột như một nguồn năng lượng chính, và nhu cầu carbohydrate của chúng thấp hơn đáng kể so với chó.

Điều gì thay đổi khi bé bước vào tuổi lớn

Sau bảy tuổi ở chó và tám tuổi ở mèo, khả năng tiết enzyme tiêu hóa nói chung có xu hướng giảm dần. Việc xử lý một khẩu phần nhiều tinh bột vì thế càng thêm gánh nặng. Với bé lớn tuổi ít vận động, phần năng lượng dư từ tinh bột còn dễ tích lại thành mỡ thừa, kéo theo áp lực lên khớp và tim mạch.

Điều này không có nghĩa phải cắt bỏ hoàn toàn tinh bột. Vấn đề là chọn đúng loại, đúng lượng, và nấu đúng cách cho từng loài.

Để hiểu sâu và chi tiết hơn, bạn có thể tham khảo bài “Khả năng tiêu hóa tinh bột ở chó mèo”

Bạn có thể làm gì ngay hôm nay

• Nấu chín kỹ phần tinh bột. Cơm, khoai, yến mạch đều cần nấu mềm nhừ. Tinh bột sống hoặc nấu dối khiến cả chó lẫn mèo khó tiêu, dễ đầy bụng và đi ngoài phân lỏng.
• Giữ tinh bột ở mức thấp với mèo. Ưu tiên đạm và chất béo cho bé mèo. Cơm chỉ nên là phần rất nhỏ, không phải nền chính của bữa ăn.
• Với chó, dùng tinh bột có kiểm soát. Một phần năng lượng từ tinh bột dễ tiêu là hợp lý, nhưng cần cân đối cùng đạm chất lượng, nhất là với bé lớn tuổi cần giảm tải cho thận và kiểm soát cân nặng.

Tạm kết

Hiểu bé cần gì ở từng giai đoạn là cách yêu thương đúng. Chó tiêu hóa được tinh bột nấu chín khá tốt, mèo thì cần giữ ở mức thấp nhất có thể. Cùng một bát cơm, hai loài cần hai cách tiếp cận khác nhau.

Nhà bạn đang cho bé ăn cơm trộn theo cách nào? Chia sẻ bên dưới để mọi người cùng trao đổi và mình gợi ý khẩu phần phù hợp với từng loài nhé.