Mèo lớn tuổi cần ít đạm hơn hay nhiều hơn?

Nguyễn Duyên

Nội dung được cung cấp bởi các bác sĩ chuyên khoa

Điều bạn vẫn thấy mỗi ngày

Mèo nhà bạn năm nay đã hơn 8 tuổi, ăn vẫn đều, nhưng lông bắt đầu xỉn màu, cơ bắp hai bên hông trông mỏng hơn hẳn so với vài năm trước.

Bạn có bao giờ tự hỏi: liệu mình đang cho bé ăn đúng lượng protein không, hay đã vô tình cắt bớt vì lo ảnh hưởng đến thận?

Câu trả lời không đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ, và hiểu đúng điều này có thể tạo ra sự khác biệt lớn cho những năm tháng còn lại của bé.

Thói quen xuất phát từ sự quan tâm

Không ít chủ nuôi bắt đầu giảm protein trong khẩu phần khi mèo bước vào tuổi lớn, đặc biệt sau khi nghe bác sĩ nhắc đến từ “thận” trong một lần khám định kỳ.

Việc này xuất phát từ sự quan tâm thật sự, và không sai về mặt xuất phát điểm.

Nhiều người chưa biết rằng “giảm protein” và “giảm gánh nặng cho thận” là hai việc rất khác nhau, và nhầm lẫn giữa chúng có thể khiến bé mất dần cơ bắp theo từng tháng mà mắt thường khó nhận ra.

Quan niệm cần xem lại

Quan niệm lưu hành phổ biến trong cộng đồng nuôi mèo là: thận yếu thì phải giảm protein. Điều này đúng trong một trường hợp rất cụ thể: mèo đã được chẩn đoán mắc bệnh thận mãn tính ở giai đoạn tiến triển.

Nhưng với mèo lớn tuổi khỏe mạnh chưa có bệnh lý thận được xác nhận, áp dụng nguyên tắc này là sai hướng.

Một quan niệm khác cũng hay gặp là: thức ăn ít protein = nhẹ nhàng hơn cho cơ thể bé già. Thực tế thì ngược lại. Cơ thể mèo lớn tuổi kém hấp thu protein hơn, không phải cần ít hơn.

Điều thực sự đang xảy ra với cơ thể mèo lớn tuổi

Mèo là loài ăn thịt bắt buộc

Khác với chó hay người, mèo không có cơ chế “tiết kiệm” protein khi nguồn cung thấp. Hệ tiêu hóa mèo luôn phân giải protein để lấy năng lượng, dù bé đang đói hay đang no. Đây là đặc điểm đặc biệt của loài mèo, là liên tục chuyển hoá protein không thể dừng lại được. Điều này có nghĩa: nếu lượng protein từ thức ăn không đủ, cơ thể mèo sẽ tự lấy từ nguồn dự trữ duy nhất, đó là khối cơ.

Khả năng hấp thu suy giảm theo tuổi

Từ năm 8 tuổi trở đi, hệ tiêu hóa của mèo kém hấp thu protein hơn đáng kể, dù bé ăn cùng một lượng như khi còn trẻ.

Hiện tượng này được gọi là giảm hiệu suất tiêu hóa theo tuổi. Bé không cần ít protein hơn, bé cần nhiều hơn để bù lại phần thất thoát trong quá trình hấp thu.

Nhiều nghiên cứu về dinh dưỡng mèo lớn tuổi ghi nhận mèo trên 12 tuổi cần lượng protein cao hơn 50% so với mèo trưởng thành để duy trì khối lượng cơ tương đương.

Chất lượng protein quan trọng hơn số lượng

Không phải cứ tăng lượng protein là đủ. Mèo lớn tuổi cần protein từ nguồn động vật thật, có đủ axit amin thiết yếu, đặc biệt là taurine và arginine.

Protein từ thực vật hoặc phụ phẩm chế biến có hàm lượng protein cao về số liệu nhưng thấp về giá trị sinh học, mèo hấp thu được rất ít.

Ba việc có thể làm ngay:

Kiểm tra nhãn thức ăn: thành phần đầu tiên phải là thịt thật, không phải ngũ cốc hay phụ phẩm.
Chọn thức ăn có hàm lượng protein tối thiểu 32% (tính theo vật chất khô) cho mèo lớn tuổi khỏe mạnh.
Không tự ý điều chỉnh khẩu phần theo hướng giảm protein nếu chưa có kết quả xét nghiệm thận từ bác sĩ thú y.

Khi nào mới thực sự cần giảm protein?

Giảm protein chỉ khi có chỉ định khi bác sĩ thú y xác nhận bệnh thận mãn tính giai đoạn 3 trở lên qua xét nghiệm máu và nước tiểu. Với mèo lớn tuổi có kết quả thận bình thường, việc cắt giảm protein là không cần thiết và có thể gây mất cơ nhanh hơn.

Góc nhìn chuyên môn

Theo TS. Ngô Hồng Phượng, cố vấn dinh dưỡng của Vivobite và giảng viên tại Đại học Nông Lâm TP.HCM, nhấn mạnh rằng nhu cầu protein ở mèo lớn tuổi tăng lên trong khi khả năng hấp thu lại giảm. Điều đó không có nghĩa là cho ăn nhiều hơn một cách cơ học, mà là chọn nguồn protein chất lượng cao hơn, có giá trị sinh học thật sự để cơ thể bé hấp thu hiệu quả từ lượng thức ăn cố định.

Và với mèo trên 8 tuổi, nên kiểm tra chức năng thận ít nhất mỗi năm một đến hai lần, không phải để cắt protein phòng ngừa, mà để có dữ liệu thực tế làm căn cứ điều chỉnh khẩu phần khi cần.

Yêu đúng cách là hiểu đúng nhu cầu

Với mèo lớn tuổi, protein không phải thứ cần cắt giảm, mà là thứ cần được cung cấp đúng chất lượng hơn, từ nguồn gốc rõ ràng hơn.

Mèo nhà bạn năm nay bao nhiêu tuổi, và bạn đang cho bé ăn loại thức ăn nào? Chia sẻ bên dưới để mình gợi ý hàm lượng protein phù hợp cho giai đoạn tuổi của bé nhé.